دات نت نیوک
X
GO

کتاب کلید جوشکاری

کتاب کلید جوشکاری تالیف جناب آقای مهندس مهرداد معینیان منتشر شده و در دسترس مهندسان جوشکاری و سایر مهندسان فعال در این زمینه کاربردی قرار دارد. چاپ دوم این کتاب در پنج هزار نسخه توسط موسسه انتشارات آزاده در سال 1383 به چاپ رسیده است.

 

تاریخچه و مقدمه

متالورژی یکی از قدیمی ترین هنرها و جدیدترین فنونی است که قدمت آن به چندهزار سال پیش باز می گردد. متالورژی به عنوان یک هنر کهن مورد توجه اغلب تمدن های باستنی بوده است. شاید مصریان، اولین قومی بودند که اصول متالورژی را فرا گرفتند. ایشان در بیش از 5000 سال پیش، فلزی را از کرانه های مدیترانه استخراج کردند که در عین انعطاف پذیری، بسیار محکم و پایدار بود و چون آن را هدیه الهی می پنداشتند، به آن نام با ان پت (BA-EN-PET) دادند. این فلز جادویی که امروزه حجم عمده مواد اولیه مورد نیاز اکثر صنایع را با آلیاژهای چندهزار گونه خود تامین می کند، چیزی جز آهن (Fe) نبود.

چینی ها، ایرانیان و آزتک هادر مکزیک نیز از جمله اقوامی بودند که با اصول متالورژی آشنایی پیدا کرده، مانند کصریان باستان با کشف و تهیه انواع فلزات، ابزار، ظروف، سلاح و اشیاء تزئینی زیادی برای خود ساختند.

متالورژی در اوائل قرن پانزدهم میلادی، به عنوان یک فناوری جدید در اروپا رایج و در ریخته گری خلاصه می شد، ولی در آغاز قرن بیستم و با آغاز علمی شدن فنونی هم چون جوشکاری، ماشینکاری، برشکاری، شکل دهی، سرد و گرم کردن و ...در طیف گسترده ای از صنایع و فنون رایج و نیاز به آن در تمامی صنایع احساس می شد
بطور کلی متالورژی شامل سه گرایش اصلی است:

  • متالورژی استخراجی
  • متالورژی فیزیکی
  • متالورژی مکانیکی

در جوشکاری که موضوع اصلی مورد بحث این کتاب است، متالورژی شامل هر سه بخش، پیش نیازها و نتایج آنها خواهد بود. در فرایند جوشکاری ذوبی، که فلاکس یا سرباره روی فلز جوش مذاب حضور درد، واکنش ها و تعادل های سرباره و فلز مذاب، مشابه فولاد سازی است، تنها زمان واکنش کوتاه تر، حجم مذاب و سرباره کمتر و درجه حرارت بالاتر بوده و به متالورژی استخراجی مربوط است.

البته ترکیبات آلیاژی موجود در اغلب پرکننده ها و پوشش آنها، فرایندهای پیشگرمایی (Preheating)، پسگرمایی (Post Heating)، تاثیرات حرارتی در نواحی مجاور جوش (HAZ)، ذوب (Melting)، انجماد (Solidification)، تاثیر عناصر آلیاژی و ... مشابه فرایند ریخته گری (Casting) است، با این تفاوت که حجم مذاب کمتر، سرعت سرد شدن و انجماد بالاتر و انجماد از روی کریستال های جامد فلز پایه شروع شده، به متالورژی فیزیکی مربوط می باشد.

تمامی خواص مکانیکی مثل سختی (Hardness)، استحکام کششی (Tensile Strength)، انعطاف پذیری، ازدیاد طول نسبی (Elongation) و ... خواصی هستند که به متالورژی مکانیکی مربوط می باشند. به این ترتیب در این کتاب سعی شده تا فرایندهای گوناگون متالورژی در رابطه با جوشکاری، بررسی و کنکاش شود. برای انتخاب صحیح فرایند جوشکاری، نوع الکترود، طرح مناسب، فرایند عملیات حرارتی و ... و آشنایی با متالورژی جوش الزامی است، به این منظور می بایست پیش نیازهای لازم قبلا مورد بررسی قرار گیرد.

جوشکاری عبارت است از اتصال دو قطعه فلزی یا غیرفلزی به یکدیگر در اثر عوامل خارجی مثل حرارت و فشار. جوشکاری که امروزه به صورت یک علم پیشرفته و موثر در خدمت صنایع درآمده، در روزگار پیشین، هنری تجربی به حساب می آمد. تاریخ نویسان نخستین روش های اتصال در شرق به چینی ها و در غرب به رومی های باستان نسبت می دهند. چینی ها در سه هزار سال پیش از میلاد، دانش اتصال برخی فلزات و غیرفلزات را آموخته بودند و رومی ها از لحیم کاری هایی بهره می بردند