دات نت نیوک
X
GO

کتاب متالورژی مکانیکی، آشنایی با نابجایی ها

کتاب متالورژی مکانیکی، آشنایی با نابجایی ها تالیف درک هال و دی جی بیکن و ترجمه جناب آقای دکتر علی اکبر اکرامی منتشر شده و در دسترس مهندسان متالورژی، متخصصان جوشکاری و سایر علاقمندان به این مبحث قرار دارد. چاپ نخست این کتاب در دوهزار نسخه و توسط موسسه انتشارات علمی دانشگاه صنعتی شریف منتشر شده است.

 

 

پیشگفتار ویرایش اول

اگرچه حضور نابجایی ها در بلورها برای نخستین بار حدود سی سال پیش مشخص شد، اما در پانزده سال اخیر است که درک کلی از اهمیت آنها گسترش یافت. امروزه برای تمام کسانی که خواص مواد بلوری را مورد توجه قرار می دهند، شناخت نابجایی ها الزامی است. در پانزده سال گذشته موضوع نابجایی ها از عنوان تحقیقاتی پیشرفته به سطحی تغییر یافته است که در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی برای دانشجویان دوره کارشناسی تدریس می شود. موضوع در دو کتاب برجسته، یکی تالیف پروفسور کاترل و دیگری تالیف دکتر رید و تعداد بسیاری مقاله تحقیقی بطور کامل بحث شده است. اگرچه بیشتر نظریه ها در مورد کاربرد نابجایی ها هنوز در حال تغییر است اما اکنون دانشی که پایه بیشتر ایده ها و نظریه های ارائه شده را تشکیل می دهد، قوام یافته است. این دانش بر مبنای تحلیل نظری و مشاهدات تجربی است. هنوز برخی مشکلات اساسی درباره نابجایی ها باقی مانده که می بایست حل شود. اما بعید به نظر می رسد که کارهای اصولی انجام شده، به ویژه در سطح مقدماتی، تغییر یا اصلاح قابل ملاحظه ای نماید.

از نظر اهمیت نابجایی ها و بنا بهادن اصول کلی مورد قبول، بهتر است توصیفی از نابجایی ها و خواص آنها ارائه شود که می تواند مقدمه ای بر درک خواص مواد بلوری باشد. هدف این کتاب نیز همین است. بنابراین این کتاب بخشی از درسی را تشکیل می دهد که نگارنده در طول یک سال تحت عنوان نواقص شبکه و متالورژی مکانیکی به دانشجویان رشته متالورژی عرضه می کند. قسمت هایی از این درس نیز تحت عنوان آشنایی با خواص مواد به دانشجویان فیزیک و مهندسی عرضه می شود.

روش بحث در کتاب نشان دهنده اهمیتی است که من برای درک واقعی و ضروری دانشجویان از حالت سه بعدی نابجایی ها در بلورها قائلم. وقتی اینکار عملی شد، می توان ارزش کیفی بیشتر نظریه ها که مربوط به نابجایی هاست را با هم مقایسه نمود.

کتاب شامل هندسه، خواص و رفتار نابجایی ها در بلورهاست و بر اصول اولیه ای استوار است و بنابراین در مورد تمام مواد بلورین کاربرد دارد. در قسمت اول و ویژگی های اصلی هندسه، حرکت و خواص کشسان نابجایی ها به همراه روش های مطالعه و مشاهده نابجایی ها توصیف شده است. به دنبال آن جزئیات بیشتری از خواص نابجایی ها در ساختارهای خاص، مکعبی با وجوه مرکز دار، شش وجهی فشرده، مکعبی مرکزدار، یونی، لایه ای و فوق شبکه ها بررسی می شود. دو فصل به خواص اصلی نابجایی ها که ناشی از حرکت آنها است، از قبیل برخورد با سایر نابجایی ها، جاگ ها و تکثیر نابجایی ها اختصاص دارد. فصل دیگر هندسه و خواص ردیف نابجایی ها را توصیف می کند. سرانجام واکنش میان ناب