دات نت نیوک
X
GO

کتاب عملیات حرارتی جوشکاری

کتاب عملیات حرارتی جوشکاری تالیف جناب آقای مهندس فریدون مجدنیا و ویراستاری جناب آقای مهندس حسن محمدی منتشر شده و در دسترس مهندسان جوشکاری و سایر فعالان و علاقه مندان به این مبحث کاربردی قرار دارد. این کتاب در یکهزار نسخه توسط موسسه نشر واژه در سال 1383 به چاپ رسیده است.

 

مقدمه

عملیات حرارتی جوش که به منظورهای تنش زدایی، جلوگیری از انقباض و ایجاد خواص ویژه فیزیکی در جوش انجام می گیرد، امروزه اهمیت زیادی پیدا کرده است. در جوشکاری هایی که در مراکز صنعتی ایران صورت می گیرد، عملیات حرارتی جای خود را باز نکرده و حتی در مقابل اجرای آن مقاومت نیز می شود.

چون عیوب ناشی از عدم اجرای عملیات حرارتی در جوش ها جهت نشان دادن تاثیر خود به زمان نیاز داشته و به سرعت قابل لمس نمی باشند و از طرفی شناخت این عیب ها با دستگاه های مجهز آزمایشگاهی و مطالعات زیاد تحقیقگران امکان پذیر می گردد، لذا اغلب جوشکاران و صنعتگران، عملیات حرارتی جوش را غیرضروری و هزینه اضافی می دانند و یا از انجام دقیق آن پرهیز می کنند.

برای آشنایی صنعتگران، بازرسان جوش، سرپرستان کارگاه های جوشکاری و دانشجویان با پدیده عملیات حرارتی جوش ها، کتاب حاضر که شامل دلایل کابرد عملیات حرارتی و روش های متداول فرایندها می باشد، تقدیم می گردد. امید است که مفید واقع شود.

 

پیشگفتار

بشر از دیرباز و بلافاصله پس از کشف آتش، که تاریخی معادل حیات انسان دارد، از گرما برای تغییر شرایط و مشخصات ظاهری اجسام اطراف خود استفاده می کرده است. در ساده ترین حالت، انسان های اولیه آتش را برای گرم کردن خود و بعدها، پس از کشف آهن، برای گرم کردن آن به کار می گرفتند. آهن گرم شده در کوره های آهنگری داغ و به شکل مطلوب در می آمد.

بشر تا پس از اختراع میکروسکوپ و نیز پیشرفت علم متالوگرافی و کشف دماسنج از اثر گرما و سرما بر مشخصات داخلی مواد اطلاع دقیقی نداشت و چگونگی اثر این دو پدیده بر روی آلیاژها و فلزات را نمی دانست. با کشف میکروسکوپ سربی توسط مارتین و اسموند و توسعه میکروسکوپ های الکترونیکی، ساختمان فولاد مورد شناسایی قرار گرفت و دسته بندی شد. با پیشرفت علم، استفاده از گرما و سرما برای تغییر حالات فلزات، تغییر مشخصات داخلی آنها را نیز در برگرفت و انسان برای نیل به مقصد مطلوب، اقدام به گرم کردن و سرد نمودن آلیاژها و فلزات نمود تا به این وسیله خواص مطلوب او به دست آید. به این منظور و به کمک اشعه ایکس و میکروسکوپ های الکترونیکی، چندین آلیاژ مفید دیگر به وجود آمدند و همزمان روش های عملیات حرارتی نیز ترقی کردند.

عملیات حرارتی در جوشکاری که بسته به نوع فلز گاه قبل از عملیات جوش، یا پس از آن و یا در هر دو وضعیت انجام می گیرد، از جمله فرایندهایی است که در صنعت امروز کشور، کمتر بدان توجه می شود و بسیاری آن را فعالیتی اضافی می پندارند و از تاثیر شگفت انگیز آن بر کیفیت و خواص جوش غافلند.

در این راستا، در این کتاب اصول عملیات حرارتی و شرایط انجام آن به تفضیل بیان شده است که با عنایت به کمبود شدید منابع در این رابطه امید است مورد توجه دانشجویان و مهندسان عزیز کشور قرار گیرد. بدیهی است نوشتن در رابطه با موضوعی مانند عملیات حرارتی که فقر منابع فارسی در رابطه با آن مشهود است، خالی از اشکال نخواهد بود و در این راستا از محققین و دانش پژوهان ارجمند تقاضا دارد ما را از نقص های احتمالی کتاب آگاه سازند تا در چاپ های بعدی مد نظر قرار گیرد.

 

فهرست مطالب 

  • مقدمه
  • پيشگفتار
  • پیشگرمی و پسگرمی جوش
  • پیشگرمی
  • جلوگیری از ترک سرد
  • کاهش تنش های باقی مانده
  • افزایش چقرمگی
  • جوشکاری در دمای محیط
  • عملیات حرارتی پسگرمی
  • عملیات حرارتی تنش زدایی
  • بازیافت
  • افت تنش
  • تمپر کردن (نرم کردن یا بازپخت)
  • تبلور مجدد
  • گرداله سازی
  • آنیل کردن یا تابانیدن
  • نرماله کردن
  • سخت کردن
  • کوئنچ و تمپر کردن
  • آستمپر کردن
  • مارتمپر کردن
  • سخت کردن پوسته ای
  • کربوره کردن
  • توضیح فرایند با استفاده از دیاگرام تعادل آهن – کربن
  • عملیات حرارتی پس از کربوره کردن
  • کاربردهای عملی پیشگرمی و پسگرمی جوش در صنعت
  • کد ASME دیگ بخار و مخازن تحت فشار
  • کد استاندارد امریکایی برای لوله های پرفشار
  • گزارش کمیته DIO.8-61 انجمن جوشکاری امریکا

 

امید است که با استقبال و حمایت فراگیران و شاغلان محترم این رشته از کتب و مقالات جوشکاری و بازرسی منتشر شده، زمینه و انگیزه فعالیت هر چه بیشتر مولفان و مترجمان محترم فراهم آمده تا بیش از پیش شاهد تالیف و ترجمه کتب و مجموعه مقالات مطرح در زمینه های گوناگون علم مهندسی جوشکاری به زبان پارسی باشیم.

 

« با حمایت از حقوق پدیدآورندگان آثار، به توسعه نشر علوم و فنون پارسی یاری رسانیم. »