دات نت نیوک
X
GO

دکتر علی طهایی

معرفی

جناب آقای دکتر طهایی از مجرب ترین مهندسان و اساتید دانشگاه ایران در زمینه مهندسی جوشکاری (Welding Engineering) می باشند. ایشان نزدیک به 20 سال سابقه فعالیت های علمی، پژوهشی و اجرایی در زمینه های گوناگون مهندسی جوشکاری داشته که حاصل مکتوب آن تالیف تعدادی کتاب و مقالات می باشد.

جناب آقای طهایی دکترای مهندسی جوشکاری از دانشگاه فررارا ایتالیا داشته و از متخصصان معتبر در زمینه متالورژی جوشکاری و به ویژه تغییرات خواص ناشی از کاربرد نانوذرات به شمار می آیند. ایشان در حال حاضر پژوهشگر پسادکترای دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی و مشاور چند شرکت هستند. امیدوارم که شما کاربر گرامی نیز از مطالعه این مصاحبه لذت برده و از آن بیاموزید.

 

لطفا در ابتدا خود را معرفی فرمایید.

با یاد و نام خدا. در ابتدا از شما و همکاران محترم در پایگاه ولدیکا بابت زحمات تون تشکر می کنم. اینجانب علی طهایی متولد 1358 در شهر کرمانشاه هستم.

 

کنفرانس پیشرفت های نوین مهندسی مکانیک، کوالالامپور - مالزی، سال 2005

 

از دوران پیش از ورود به دانشگاه برای مان بگویید؟ زندگی در آن روزگار چگونه بود؟

در حقیقت ما بچه های زمان جنگ ایران و عراق هستیم و دوران کودکی خود را در آن شرایط سخت گذراندیم که در مورد بنده، هم به دلیل نزدیکی محل اقامت خانواده به خط مقدم و نیز به دلیل شغل نظامی پدر، این قضیه در زمان کودکی ما بطور کامل محسوس بود.

البته در اواخر دوران دبستان به دلیل سمت پدرم از کرمانشاه به تهران نقل مکان کردیم که آن از نظر تحصیلی برای من خیلی سخت بود تا بتوانم خودم را با شرایط مدارس تهران تطبیق بدهم. البته حمایت های پدر و مادرم خیلی در این زمینه موثر بود. بعد از دوران راهنمایی، موفق شدم در امتحان ورودی دبیرستان البرز قبول شوم که در واقع نقطه عطفی در زندگی من بود. فضای مناسب تحصیلی، حضور اساتید، مشاوران و دوستان خوب باعث شد که دید خوبی نسبت به مسیر آینده زندگی پیدا کنم. یکی از نکات مثبت دانش آموزان دبیرستان البرز این بود که تک بعدی نبودند و در کنار تحصیل، فعالیت های ورزشی، فرهنگی و اجتماعی نیز انجام می دادند.

 

چرا رشته مهندسی متالورژی؟

به طور کلی هر فردی که وارد دبیرستان البرز می شد، از همان روز اول قصد ورود به دانشگاه سراسری را داشت، تنها صحبت بر سر رشته و شهر دانشگاه بود. در ابتدای دبیرستان اولویت من مهندسی عمران بود که بعد از صحبت با چند مشاور احساس کردم که علاقمند به کار در صنعت هستم و قصد ادامه تحصیل در رشته مهندسی مکانیک را داشتم ولی با توجه به اینکه آن زمان رشته مهندسی مواد (متالورژی) نیز کم کم در حال شناخته شدن بود، بنده این دو رشته را در کنکور انتخاب کردم که در رشته مهندسی مواد دانشگاه سمنان پذیرفته شدم. البته پس از گذشت سه ترم و با توجه به معدل بالایی که داشتم درخواست میهمانی و انتقالی به دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) را داده و پذیرفته شدم و دروس تخصصی خود را در این دانشگاه گذراندم.

 

آیا تحصیل تنها مشغله آن روزگار جنابعالی بود و یا به طور همزمان به فعالیتی دیگر نیز اشتغال داشتید؟

خوشبختانه وضعیت معیشتی زندگی ما با حمایت های پدرم، خوب بود و مجبور نبودم که برای پرداخت مخارج تحصیل کار کنم. اما با توجه به اینکه علاقمند به کار بودم، تدریس خصوصی برخی دروس و همچنین کار پاره وقت در برخی کارخانه ها را انجام می دادم تا بتوانم زودتر به اجتماع وارد شده و مستقل شوم.

 

دیدار با رییس موسسه ارزشیابی دانشگاه های انگلستان، سال 2017

 

تحصیلات تکمیلی خود را در کدام دانشگاه ها گذراندید؟

در دوران تحصیل مقطع کارشناسی، علاقه ویژه ای به رشته جوشکاری پیدا کردم و یکی از دلایل اصلی آن هم شاگردی جناب آقای دکتر ستاری فر در دانشگاه صنعتی امیرکبیر بود. بنابراین تصمیم گرفتم تا کارشناسی ارشد خود را در این رشته ادامه دهم. در آن زمان رشته ها و ظرفیت های دوره کارشناسی ارشد بسیار محدود بود و تا جایی که به خاطر دارم دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران تنها دانشگاه های دولتی بودند که گرایش جوشکاری را در مقطع کارشناسی ارشد و با ظرفیت سالانه 6 دانشجو ارائه می نمودند. گزینه دیگر نیز دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران بود که خدا را شکر در آن دانشگاه پذیرفته شدم.

پس از دوران کارشناسی ارشد هم به سرعت در شرکت صنعتی دریایی ایران (صدرا)، در ابتدا به عنوان کارشناس و سپس سرپرست واحد بازرسی مواد و جوش و هماهنگ کننده پروژه مشغول به کار شدم و پس از آن به شرکت مهندسی موادکاران - گروه مپنا با سمت رییس واحد جوشکاری، ورقکاری و پوشش نقل مکان کردم. از کار در این دو شرکت مهم صنعتی ایران تجربیات فراوانی کسب نمودم.

پس از کسب این تجربیات صنعتی احساس کردم که نیاز دارم تا تحصیلات خود را در مقطع دکترا ادامه دهم. با توجه به اینکه مدت زیادی هم از محیط دانشگاهی دور بودم. اخذ پذیرش و متقاعد کردن اساتید کمی مشکل بود. اما بالاخره توانستم از دانشگاه لستر انگلستان پذیرش بگیرم. خوشبختانه استادم در این دانشگاه حمایت های زیادی از من انجام داد و خیلی زود توانستم پایان نامه خود را در قالب یک پروژه بزرگ اروپایی و با همکاری دانشگاه آکسفورد انجام دهم. موضوع پروژه هم بررسی و اندازه گیری تنش های باقیمانده در لوله ها با استفاده از اشعه نوترونی بود.

کار در این پروژه نیز باعث شد تجربیات گرانبهایی کسب نمایم و با اساتید بزرگ و بین المللی آشنا شوم. آن زمان اخذ بورسیه کامل از انگلستان برای دانشجویان خارجی بسیار مشکل بود که این موضوع باعث شد تا با هماهنگی استادم برای کشوری غیر از انگلستان جهت دوره دکترا اقدام نمایم که خدا را شکر دانشگاه فررارا ایتالیا با پرداخت بورسیه کامل تحصیلی بنده را پذیرفت و موفق شدم مدرک دکتری خود را در سال 2016 از این دانشگاه اخذ نمایم.

 

از دوره های دیگری که گذرانده اید برایمان بفرمایید؟

با توجه به ضرورت های کاری و یا علاقمندی های شخصی هر از گاه در دوره هایی شرکت می کردم. همچنان نیز همانطور است و هر زمان که فرصت بیابم از دوره های آموزشی مختلف بهره می برم. یکی از مهمترین و طولانی ترین دوره ها، دوره مهندسی بین المللی جوشکاری (International Welding Engineer - IWE) بود که پس از اخذ دوره کارشناسی ارشد و زمانی که در صنعت مشغول به کار بودم، گذراندم. همچنین زمانی که در شرکت مپنا مشغول به فعالیت بودم، به عنوان سرپرست گروه مهندسین ایرانی جهت انتقال دانش خط تولید محفظه احتراق توربین به کشور فرانسه اعزام شدم. دوره های تخصصی دیگری نیز در کشورهای آلمان، اتریش، ایتالیا، سوئیس، انگلستان و فرانسه گذراندم که لیست آنها در رزومه بنده موجود است.

 

آزمایشگاه متالوگرافی دانشگاه فررارا - ایتالیا، سال 2015

 

از تالیفات و ترجمه های خود بفرمایید؟

اینجانب کتابی تحت عنوان لحیم کاری سخت و نرم با همکاری آقایان دکتر مداح حسینی و دکتر مازیار اتابکی تالیف نمودم که اولین کتاب فارسی در این زمینه بود و مدت ها به عنوان کتاب مرجع در دانشگاه های کشور تدریس می شد. کتاب هایی در زمینه معرفی بورس های اتحادیه اروپا و نیز 5 مقاله ISI که در ژورنال های معتبر به چاپ رسیده است، از دیگر تالیفات اینجانب است.

 

دوران پس از بازگشت جناب آقای دکتر طهایی به ایران چگونه بود؟

حقیقت آن است که به دلیل عدم حضور در ایران برای مدت طولانی، دوران ابتدای بازگشتم به ایران کمی سخت بود. با وجود حداقل دو پیشنهاد کاری در خارج از کشور، چون از ابتدا قصد داشتم تا به ایران بازگردم، در نهایت تصمیم خود را عملی نمودم. شایان ذکر است با توجه به تفاهم نامه همکاری فی مابین دانشگاه فررارا ایتالیا و دانشگاه خوارزمی ایران، مدیر دفتر همکاری های علمی بین المللی دانشگاه خوارزمی، جناب آقای دکتر کریمی، از بنده برای همکاری دعوت نمودند که تمایل دارم از زحمات و حمایت های بی دریغ ایشان تشکر و قدردانی نمایم. سپس با توجه به اینکه اقدام برای جذب هیات علمی نیز با توجه به ظرفیت محدود دانشگاه ها خیلی کند است، بنده از ظرفیت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان استفاده نمودم و به صورت پژوهشگر پسادکتری در دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی مشغول به فعالیت شدم و این پروژه با همکاری مرکز تحقیقات مواد پیشرفته مکزیک تعریف شد. همچنین فعالیت های خود را در واحد امور بین الملل دانشگاه نیز ادامه دادم.

 

لطفا بفرمایید که کدام دروس رشته های متالورژی و جوشکاری را تا کنون تدریس فرموده اید؟

بنده از همان دوران کارشناسی ارشد کم و بیش به عنوان دستیار استاد مشغول تدریس دروس مختلف این رشته بودم. اما به طور رسمی در ابتدا دروس متالورژی جوشکاری و کارگاه را در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج ارائه نمودم. همچنین از طرف واحدهای مختلف دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز برای دروس جوشکاری، عملیات حرارتی و انتخاب مواد فلزی بارها دعوت به تدریس شده ام.

در دانشگاه لستر انگلستان نیز دروس طراحی و نیز مدیریت پروژه را با عنوان دستیار استاد ارائه داده ام. در دوران دکترا در دانشگاه فررارا ایتالیا نیز در دروس شکست و خستگی، علم مواد و جوشکاری به عنوان دستیار استاد حضور فعال داشته ام. اکنون نیز در دانشگاه خوارزمی درس روش های تولید و همچنین کارگاه جوشکاری را تدریس می نمایم.

 

سخنرانی در دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه نئولیون مونتری - مکزیک، سال 2017

 

آیا از معلمان و استادان کسی را به خاطر دارید که رفتارشان به نوعی بر منش کنونی تان تاثیرگذار بوده باشد؟

به طور قطع تاثیر گذار بوده و من هرچه یاد گرفتم از معلمان و استادانم از زمان دبیرستان تا کنون بوده است. سعی کردم نکات مثبت رفتاری آنها را یاد بگیرم. چون در واقع دروس در یک ترم ارائه شده و گذرانده می شوند و خیلی از مسائل هم که کاربردی ندارند زود فراموش می شوند. اما اصول اخلاقی و رفتاری برای همیشه در خاطر دانشجو باقی مانده و در زندگی او نقش خواهند داشت. این امر در مورد اینجانب صادق بوده و بسیاری از رفتارهای کنونی خود را از معلمان و اساتیدم، در طول تحصیل فرا گرفته ام.

 

با کدام یک از بخش های صنعت همکاری نموده اید؟ در صورت تمایل نام شرکت ها را ذکر فرمایید؟

همانطور که ذکر شد، پس از دوران کارشناسی ارشد، در شرکت صنعتی دریایی ایران (صدرا) و شرکت مهندسی موادکاران – گروه مپنا مشغول به فعالیت شدم. در انگلستان و ایتالیا نیز به صورت پروژه ای و انجام کارهای پژوهشی از طریق دانشگاه با شرکت های مهمی از جمله رولزرویس و فیات همکاری داشته ام. در حال حاضر نیز با شرکت های معدنی که تولید کنسانتره و گندله از سنگ آهن را دارند، همکاری دارم.

 

ارزیابی کلی تان از دانشجویانی که این روزها مشغول به تحصیل در دانشگاه ها می باشند، چیست؟

سیستم تحصیلی با زمانی که من مشغول به تحصیل در دانشگاه های ایران بودم کمی تفاوت کرده و امروزه وسایل کمک آموزشی زیادی برای یادگیری وجود دارد. البته به نظر اینجانب دانشجویان خیلی به جزوه درس استاد وابسته هستند و خیلی کم از کتاب های مرجع استفاده می کنند. همچنین اکنون بسیاری از کتاب ها ترجمه شده اند که به نظر بنده دروس تخصصی باید از روی مراجع و به زبان اصلی تدریس و مطالعه شوند. البته ضعف های موجود در زبان انگلیسی برخی دانشجویان، این کار را برای اساتید مشکل می کند.

 

دستگاه قوس پلاسما انتقالی، مرکز تحقیقات مواد پیشرفته - مکزیک، سال 2015

 

ارزیابی تان از نظام آموزشی علمی و مهارتی (دانشگاهی و آزاد) چیست و به نظرتان چه انتقاداتی به آن وارد است؟

تا جایی که اینجانب از نظام آموزش دانشگاهی کشور عزیزمان اطلاع دارم، هنگامی که دانشجویی، حتی از دانشگاه های مطرح ایران، فارغ التحصیل می شود، هنوز مطالب عملی زیادی وجود دارد که می بایست یاد بگیرد و متاسفانه هیچکدام از آنها در دانشگاه ها تدریس نشده و به طور کلی جزو سرفصل های آموزشی مدون نمی باشند. بدین منظور شرکت در کلاس های مهارتی پس از دانشگاه را به شدت به دانشجویان پیشنهاد می کنم و این امر باعث می شود دانش کسب شده در دانشگاه را بهتر در صنعت به کار گیرند. همچنین به نظر اینجانب می بایست تلاش شود تا درصد بیشتری از پایان نامه های دانشجویی بطور مستقیم در صنایع کشور انجام گیرند.

 

وضعیت تولید علم در دانشگاه ها را چگونه ارزیابی می فرمایید؟

متاسفانه هنوز سیستم برخی از دانشگاه های ما آموزش محور است و تعداد محدودی پژوهش را در سرلوحه کار خود قرار داده اند. تا آنجایی که بنده مشاهده کرده ام، تا کنون دانشجویان کماکان وابسته به جزوه استاد هستند و علاقمندی به پژوهش و یادگیری به صورت مستقل در تعداد بسیار کمی از دانشجویان وجود دارد. البته بهتر است که این مطلب را در اینجا نیز ذکر نمایم محققان سال های نه چندان طولانی، تاسیس دانشگاه را به چهار نسل تقسیم می کنند: شاخص نسل اول، تنها آموزش و ارائه مدرک بوده و تعداد فارغ التحصیلان، نشانه فعالیت و رتبه دانشگاه ها محسوب می شده که عمر این دوره در کشورهای پیشرفته پس از جنگ جهانی دوم به پایان رسیده است. در نسل دوم که تا حدود دهه هفتاد میلادی ادامه داشت، شاخص فعالیت دانشگاه ها تولید علم از طریق نوشتن مقالات پژوهشی بود. در دانشگاه های نسل سوم، فناوری مورد توجه قرار گرفت و دانشگاه، نقش خود را در تولید ثروت ایفا کرد و عمر آن تا پایان دهه 1990میلادی بود. اما در حال حاضر نقش دانشگاه های نسل چهارم، تولید رفاه و به کارگیری محصولات تولیدی تعیین شده است که دانشگاه های مطرح جهان در حال حرکت به این سمت می باشند. به طور کلی نقش دانشگاه ها، تلاش برای ساختن جامعه ای آگاه و دارای رفاه اجتماعی از طریق تربیت نیروهای ارزشمند و نیز تولید علم و دانش است. ولی متاسفانه باید قبول کنیم که در کشور ما هنوز هم عمده فعالیت بسیاری از دانشگاه ها، افزودن رشته ها و کماکان مدرک گرایی است. البته این امر با مدیریت کلان کشور است که با تامین زیرساخت های لازم و فرهنگ سازی، حرکت به سمت دانشگاه های نسل سوم و چهارم را در سرلوحه کار خود قرار دهد تا در این زمینه از دانشگاه های دنیا عقب نمانیم.

 

در کنار پروفسور وندر وورت، نویسنده مرجع کامل متالوگرافی و پروفسور گارانیانی، رییس سابق انجمن مهندسی متالورژی ایتالیا، سال 2015

 

ارزیابی تان از صنعت جوشکاری ایران چیست؟

به طور کلی با تلاش های فراوانی که اساتید بنده جناب آقایان دکتر حسینیون، دکتر کوکبی، دکتر ستاری فر و دکتر مالک به عنوان اولین نسل متخصص صنعت جوشکاری کشور انجام دادند، اهمیت جوشکاری برای خیلی از صنایع بزرگ و کوچک کشور مشخص شد و این بزرگواران توانستند نقش مهم جوشکاری در سازه ها و  اهمیت استفاده از استانداردها را به خوبی معرفی کنند. همچنین برگزاری دوره مهندسی بین المللی جوشکاری (IWE) در ایران، بسیار در ارتقای سطح مهارتی مهندسان ایرانی موثر بود، بدین صورت که تمام فارغ التحصیلان این دوره دیر یا زود در صنایع و شرکت های خوب و معتبر کشور مشغول به کار می شوند. البته امروزه بیشتر کارهای تحقیقاتی به سمت مدل سازی و روش های پیشرفته جوشکاری سوق پیدا کرده است و خوشبختانه من مقالات خوبی را هم در این زمینه از پژوهشگران ایرانی در ژورنال های معتبر بین المللی مطالعه کرده ام. در صورت تعامل بیشتر صنعت و دانشگاه این دستاوردها می تواند بسیار برای صنعت جوشکاری کشور مفید فایده واقع گردد.

شایان ذکر است که حضور شرکت های معتبر خارجی و استفاده از تجربیات آنها به مهندسان داخلی نیز نقش موثری در بهبود کیفیت سازه ها خواهد داشت. البته این مطلب را هم عرض کنم، بنده زمانی که به عنوان سرپرست گروه اعزامی ایران جهت انتقال دانش فنی ساخت محفظه احتراق توربین در فرانسه حضور داشتم، با وجودی¬که شرکت تولید کننده از معتبرترین شرکت ها با عملکرد در سطح جهان بود، پس از چند ماه آموزش کارکنان ایرانی، به جرات می گویم که کیفیت جوش محصول ایرانی بالاتر از تولیدات فرانسوی بود.

 

آیا برنامه یا هدف مشخصی برای آینده دارید که تمایل به اعلام نمودن آن داشته باشید.

با توجه به تجربیات کسب شده در صنعت و دانشگاه (چه در داخل کشور و چه در خارج از آن)، بسیار علاقه دارم که در حد توان رابطه میان صنعت و دانشگاه را گسترش دهم، زیرا معتقدم که به دلیل وابستگی فراوان و انکارناپذیر، این دو نهاده می بایست بتوانند به طور مستقیم از دستاوردهای یکدیگر استفاده نمایند. به نظر اینجانب صنعت و دانشگاه دو بال پرواز پرنده اقتصاد در هر کشوری بوده و هیچ یک به تنهایی و بدون هماهنگی و همکاری موثر و مستمر با دیگری قادر به ارتقای سطح اقتصاد و رهایی آن از چرخه مونتاژکاری و کپی کاری نمی باشند. بنابراین با کمال میل در خدمت دانشجویان و صنعتگران عزیز هستم بلکه بتوانم تجربه اندک خود را در اختیار آنها قرار داده و در ارتقای دانش فنی و سطح فناوری آنها بکوشم. در اینجا جا دارد از پایگاه ولدیکا | مرجع دانش جوشکاری، به خاطر زحمات شان و جمع آوری مطالب بسیار مفید، تخصصی و کاربردی در زمینه مهندسی جوشکاری، بازرسی و آزمون های غیرمخرب تشکر نمایم. مطمئن هستم که این پایگاه می تواند خیلی از نیازهای صنعت و دانشگاه را در ارائه مطالب برطرف نماید.

 

دیدار با آقایان دکتر محلاتی، سفیر سابق ایران در سازمان ملل متحد و دکتر کریمی، قائم مقام وزیر آموزش و پرورش، سال 2017

 

پایان نامه های مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی حضرتعالی در چه زمینه ای بود؟ لطفا حسب صلاحدید توضیح بفرمایید.

در زمان فعالیت بر روی پایان نامه ها، چه در مقطع کارشناسی ارشد و چه در مقطع دکترای به طور همزمان بر روی چند موضوع کار می کردم. به عنوان مثال در دوره کارشناسی ارشد بر روی سختکاری سطحی فولاد گرم کار مورد استفاده در قالب های فورج با استفاده از پوشش سوپرآلیاژ و نیز سختکاری سطحی پره های توربین سوپرآلیاژ پایه نیکل با استفاده از سوپرآلیاژ پایه کبالت کار کردم. در انگلستان نیز بر روی اندازه گیری تنش های باقی مانده در لوله های جوشکاری شده با استفاده از پراش اشعه نوترونی پژوهش انجام دادم. در دوران دکترا نیز ابتدا بر روی قابلیت دو مرحله ای آلیاژهای حافظه دار نیکل تیتانیم و تا حدودی جوشکاری آنها مطالعه کردم، سپس بورسیه ای را جهت انجام پروژه در کشور مکزیک برنده شدم و در آنجا بر روی بهبود قابلیت جوشکاری فولادهای زنگ نزن با افزودن پودر نیکل و گاز نیتروژن تحقیق نمودم. با توجه به وجود امکانات قوس پلاسمای انتقالی در مرکز تحقیقات مواد پیشرفته مکزیک، سخت کاری سطحی فلزات با پودر نیکل - تنگستن کاربید همراه با افزودن ذرات نانو (Nanoparticle) را نیز به انجام رساندم.

 

جناب آقای دکتر طهایی، از زمانی که جهت این گفتگو اختصاص دادید تا متخصصان جوشکاری بهتر سوابق و نظرات تان را بشناسند، سپاسگزاری نموده و از طرف پایگاه ولدیکا و نیز تمامی مخاطبان برای تان آرزوی تندرستی، شادکامی و توفیق هرچه بیشتر در خدمت به ایران عزیزمان داریم.

من نیز از شما و پایگاه ولدیکا بابت فعالیت ها و خدمات تان به صنعت جوشکاری ایران سپاسگزاری نموده و برای تان آرزوی موفقیت روزافزون دارم.

 

سخنرانی در روز بین الملل دانشگاه خوارزمی، سال 2018