دات نت نیوک
X
GO

دکتر ایوب حلوایی

جناب آقای دکتر حلوایی یکی از باتجربه ترین اساتید دانشگاه تهران در زمینه ریخته گری و جوشکاری می باشند. ایشان بیش از 36 سال سابقه فعالیت آموزشی، پژوهشی و اجرایی در زمینه های گوناگون مهندسی متالورژی از جمله ریخته گری و جوشکاری داشته که حاصل مکتوب آن تالیف چندین کتاب و ده ها مقاله در عرصه های گوناگون این علوم کاربردی است.

جناب آقای حلوایی مقطع کارشناسی مهندسی متالورژی خود را در دانشکده فنی دانشگاه تهران، مقطع کارشناسی ارشد این رشته را در دانشگاه تربیت مدرس و مقطع دکترای تخصصی خود را در دانشگاه بیرمنگام انگلستان گذرانده اند. این گفت و شنود برای اینجانب که از دانشجویان قدیمی جناب آقای دکتر حلوایی بوده و از محضرشان بهره ها برده ام، بسیار آموزنده بود. امیدوارم که شما کاربر گرامی نیز از مطالعه این خاطرات لذت برده و از آن بیاموزید.

 

 

هرچند که جنابعالی شخصیت شناخته شده ای هستید، اما مطابق روال مرسوم لطفا در ابتدا خود را معرفی فرمایید.

با سلام، اینجانب ایوب حلوایی، متولد تبریز در سال 1336 هستم.

 

از دوران پیش از ورود به دانشگاه برای مان بگویید؟ زندگی در آن روزگار چگونه بود؟

چهار ساله بودم که خانواده مان به تهران آمدند. دوران ابتدایی را در مدارس مختلفی گذرانده و سپس به دبیرستان خوارزمی تهران رفتم که از مدارس خوب آن روزگار به حساب آمده و خاطرات خوب بسیاری از آن دوران برایم به یادگار باقی مانده است، اما شاید مهمترین موضوع در خصوص این مدرسه سطح علمی مناسب آن و ایجاد پایه های علمی قوی در دانش آموزان جهت قبولی در آزمون سراسری و یادگیری مباحث پیشرفته تر بود که من نیز از آن بهره برده و در سال 1354 با شرکت در آزمون سراسری در رشته مهندسی متالورژی دانشکده فنی دانشگاه تهران پذیرفته شدم.

 

چرا رشته مهندسی متالورژی؟

حقیقت امر آن است که از دوران پیش از دانشگاه به خواص و مشخصات فلزات و نیز روش های ذوب و شکل دهی آنها علاقمند بودم. به طوری که در منزل و با امکانات اندک و لوازم ساده کوره ای جهت ذوب فلزات ساخته بودم و تا ذوب آلومینیم نیز پیش رفته بودم که با قبولی در دانشگاه و مشغله های مربوط به تحصیل برچیده شد. حتی تصمیم داشتم تا نسبت به ساخت یک دستگاه جوشکاری اقدام نمایم، دستگاه را طرح ریزی نموده و حتی ورق های آن را خریداری و برشکاری نمودم که متاسفانه به انجام نرسید. بنابراین شناختی نسبی از رشته مهندسی متالورژی داشتم و می توان گفت که این رشته را آگاهانه انتخاب نمودم.

توصیه ای که در این زمینه برای مخاطبان گرامی دارم آن است که انتخاب های شان را آگاهانه انجام دهند. این امر می تواند از اتلاف زمان و انرژی ایشان جلوگیری نموده و بر سرعت حرکت شان بیفزاید.

 

تحصیلات تکمیلی خود را در کدام دانشگاه ها گذراندید؟

دوره کارشناسی خود را پس از انقلاب فرهنگی در سال 1361 و با گذراندن یک ترم در دانشگاه صنعتی شریف به پایان رساندم و بلافاصله مقطع کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی مواد در دانشگاه تربیت مدرس آغاز نموده که پس از حدود چهار سال، در 1365 آن را به اتمام رساندم. علت انتخاب این دانشگاه نیز علاقه فراوان اینجانب به امر تدریس و انتخاب اینکار به عنوان شغل آینده ام بود. در آن زمان گفته می شد که مدرسان دانشگاه از طریق دانشگاه تربیت مدرس تامین خواهند شد و این علت اصلی انتخاب این دانشگاه بود.

همانطوری که خواهم گفت، در سال 1361 و مقارن با اتمام مقطع کارشناسی به دانشگاه تهران پیوستم و پس از نزدیک به 10 سال تدریس و پژوهش در دانشکده فنی، در سال 1371 موفق به دریافت بورس ادامه تحصیل در مقطع دکترای تخصصی خارج از کشور شدم و جهت ادامه تحصیل به دانشگاه بیرمنگام انگلستان رفتم.

 

پایان نامه های مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی حضرتعالی در چه زمینه ای بودند؟

پایان نامه مقطع کارشناسی اینجانب در خصوص ریخته گری آلیاژهای سری 7000 بود که با جناب آقای دکتر دوامی اخذ نموده و به انجام رساندم. پایان نامه مقطع کارشناسی ارشدم نیز در خصوص ریخته گری چدن های ضد سایش بود که با راهنمایی مرحوم دکتر مجاب که از اساتید دانشگاه صنعتی شریف بودند، گذراندم و رساله دکترای خود را نیز در زمینه سیستم های راهگاهی و تئوری سرعت بحرانی در آلیاژهای برنز آلومینیم با جناب آقای پروفسور جان کمبل سپری نمودم. در تمامی این سال ها به صورت متمرکز و تخصصی در زمینه ریخته گری فعالیت نمودم. تنها رشته علمی دیگری که در تمامی این سال ها پا به پای ریخته گری و شاید حتی بیش از آن پیش برده ام، جوشکاری است که شاهد این مدعا تعداد مقالات من است که در زمینه جوشکاری بیش از ریخته گری است.

 

همکاری تان با دانشگاه تهران چگونه آغاز شد؟

از سال 1359 همکاری ام را با جهاد دانشگاهی تهران آغاز نمودم که در طول دوران انقلاب فرهنگی ادامه یافت و اغلب بر ریخته گری و تولید قطعات مورد نیاز تمرکز داشت. در سال 1361 با توجه به نیاز دانشگاه تهران و آشنایی ام با دانشکده فنی، به عضویت هیات علمی این دانشکده با درجه مربی درآمدم، در سال 1365 و همزمان با اتمام مقطع کارشناسی ارشد استخدام این دانشگاه شدم و در سال 1395 با درجه استاد از آن مجموعه بازنشسته گشتم. در ابتدا به ارائه دروس کارگاهی و آزمایشگاهی و پس از آن به مرور به تدریس دروس نظری اشتغال یافتم.

 

 

فعالیت های حضرتعالی در زمینه جوشکاری از چه زمانی آغاز شد؟

در دوران همکاری با جهاد دانشگاهی پروژه هایی نیز در زمینه جوشکاری انجام دادم که در واقع به نوعی آغاز علاقمندی و فعالیت اینجانب در زمینه جوشکاری نیز به حساب می آید. پس از آن به مطالعه کتب و مقالات جوشکاری پرداختم و حتی به فراگیری عملی برخی از فرایندهای جوشکاری روی آوردم. پس از آشنایی بیشتر با این فرایند ساخت و تولید پروژه هایی در زمینه جوشکاری به دانشجویان ارائه نمودم که زمینه تعمیق دانشی را که فراگرفته بودم، فراهم آورد.

 

از تالیفات و ترجمه های خود بفرمایید؟

این افتخار را داشته ام که تا کنون کتاب هایی را در زمینه مواد و متالورژی با عناوین ذیل ترجمه و تالیف نمایم:

  • کاربردهای کربور سیلیسیم در صنعت
  • آلیاژهای مقاوم به حرارت
  • تکنولوژی ریخته گری و آلیاژهای ریختگی
  • روش های پیشرفته ریخته گری
  • عناصر در چدن ها
  • آشنایی با مهندسی مواد و متالورژی
  • آشنایی با عناصر 

در حال حاضر نیز کتابی با عنوان روش های پیشرفته جوشکاری و برشکاری را برای چاپ آماده نموده ام که به امید خدا به زودی منتشر خواهد شد.

 

لطفا از فعالیت های خود در دانشکده فنی دانشگاه تهران بفرمایید.

مانند بسیاری از مدرسان دانشگاه تدریس و تحقیق فعالیت اصلی من در دانشگاه بوده و هست که البته گاهی با پروژه های صنعتی همراه می شد. از دیگر فعالیت هایم در دانشکده فنی، تاسیس و راه اندازی گرایش جوشکاری در مقطع کارشناسی ارشد به همراه همکار گرامی جناب آقای دکتر کاشانی بزرگ و نیز تاسیس و راه اندازی گرایش ریخته گری در مقطع کارشناسی ارشد بود. همچنین این افتخار را داشته ام که اولین سرپرست گرایش جوشکاری دانشکده متالورژی دانشگاه تهران و استاد راهنمای اولین فارغ التحصیل این گرایش کاربردی باشم.

 

جناب آقای دکتر حلوایی در چه زمینه ای به عنوان متخصص شناخته می شوید؟

همانطوری که عرض شد در طول دوران کاری، همواره در دو زمینه ریخته گری و جوشکاری به شکل موازی به فعالیت اشتغال داشته ام. در زمینه ریخته گری بیشتر در مبحث سیستم های راهگاهی و تغذیه گذاری در ریخته گری چدن ها و فلزات غیرآهنی کار کرده ام و در زمینه جوشکاری نیز بیشتر در خصوص فرایندهای جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود تنگستنی تحت گاز محافظ خنثی یا تیگ (TIG یا GTAW)، جوشکاری قوس الکتریکی زیر پودری ((SAW، جوشکاری اصطکاکی و جوشکاری نفوذی و متالورژی اتصالات جوشی حاصل از این فرایندها فعالیت نموده ام.

 

با کدام یک از بخش های صنعت همکاری نموده اید؟ در صورت تمایل نام بخش ها یا شرکت ها را ذکر بفرمایید؟

در طول دوران 36 ساله خدمتم این افتخار را داشته ام که با شرکت های متعددی به شرح ذیل در بخش صنعت همکاری نمایم:

  • شرکت صنعتی آما
  • شرکت گام الکتریک
  • شرکت کاوش جوش
  • شرکت پیک افروز غرب
  • شرکت الکترود اتصال دامغان
  • شرکت الکتروتکنوتک
  • شرکت های زیرمجموعه صنایع دفاع
  • و برخی شرکت های دیگر

لازم به ذکر است که متاسفانه طی بیست سال اخیر شاهد کاهش مستمر ارتباط دانشگاه و صنعت هستیم. شاید بتوان ریشه های این کاهش ارتباط را در تاسیس واحدهای تحقیق و توسعه توسط بخش صنعت و به کارگیری برخی اساتید و فارغ التحصیلان در آن بخش جستجو نمود. آماری مبنی بر موفقیت یا عدم موفقیت این واحدها در دسترس نیست اما به نظر می رسد که تاسیس بخش تحقیق و توسعه موجب شده تا شرکت ها خود را بی نیاز از دانشگاه احساس نموده و تمایلی به ادامه و توسعه همکاری با دانشگاه ها نداشته باشند، این در حالی است که تا جایی که اینجانب اطلاع دارم و در کشورهای توسعه یافته ملاحظه نموده ام، تاسیس واحد تحقیق و توسعه اغلب به بهبود و تعمیق روابط با دانشگاه ها منجر می گردد، اما در ایران متاسفانه کمتر چنین اتفاقی رخ می دهد.

 

 

ارزیابی تان از نظام آموزش مهندسی ایران در دانشگاه ها و موسسات آزاد چیست؟ به نظرتان چه اقداماتی جهت بهبود کیفیت و قابلیت اطمینان این سازه ها مورد نیاز است؟

برداشت اینجانب از نظام های آموزشی کشورهای توسعه یافته این است که ایشان بیشتر بر تقویت توانایی تجزیه و تحلیل و ارتقای سطح خلاقیت تاکید دارند و در ایران اما، بیشتر بر تقویت حافظه و معلومات تاکید می شود. این امر برای رشته هایی مانند مهندسی متالورژی با جنبه های حفظی، بیشتر می شود. این در حالی است که صنعت بیشتر به مهندسانی خلاق با توانایی تجزیه و تحلیل جهت رفع مشکلات اش نیاز دارد. از سوی دیگر در حالی که دانشگاه ها به دلیل ماموریتی که برعهده دارند، می بایست در مرزهای دانش حرکت نموده که دارای جنبه های تئوری غالب هستند، صنایع به علوم کاربردی با توانایی بهبود اوضاع کنونی نیاز دارند.

بنابراین شاید بهترین کاری که آموزش های آزاد می توانند انجام دهند پرکردن این فاصله موجود باشد. از منظر اینجانب وجود هر دو مورد فوق برای پاسخ گویی به نیازهای صنایع ایران لازم و ضروری است، تنها مسئله در این بین ارائه خدمات آموزشی با کیفیت و مبتنی بر دانش روز از طرف موسسات فوق است. تا جایی که اطلاع دارم موضوع آموزش های آزاد چه از نوع حضوری، چه آنلاین و چه تلفیقی در کشورهای پیشرفته نیز وجود دارد که به عنوان نمونه می توان دوره های حضوری و آنلاین انجمن جوشکاری امریکا (AWS)، انجمن آزمون های غیرمخرب امریکا (ASNT)، موسسه جوشکاری انگلستان (TWI) و سایر مجموعه های معتبر را نام برد.

مبحث آموزش در دانشگاه ها متاسفانه در حال حاضر مقاله محور است که اغلب از دل تحقیقات بنیادین بیرون می آید. در حالی که صنعت به پروژه ها و آموزش های کاربردی نیاز دارد تا فارغ التحصیلان امکان کار و رفع مشکلات موجود در صنعت را داشته باشند. برای رفع این معضل می بایست از یک طرف آموزش دانشگاهی اصلاح گردد و از طرف دیگر آموزش های آزاد به صورت کاربردی و با هدف ارتقای خلاقیت و قدرت تجزیه و تحلیل اجرا شوند.

بارها در جلسات مختلف گفته ام که به نظر اینجانب پروژه های کارشناسی بهتر است که بر محور تمرین آموخته های دانشجو باشند. رساله دکترا می بایست در مرزهای دانش تعریف گردد و پروژه های مقطع کارشناسی ارشد بهتر است کاربردی بوده و در ارتباط با صنایع تعریف گردند. این در حالی است که تعریف بسیاری از پروژه های مقطع کارشناسی ارشد به صورت غیرکاربردی و با هدف افزایش تعداد مقالات صورت  می گیرد که از منظر اینجانب نیازمند بازنگری و اصلاح است.

 

ارزیابی کلی تان از دانشجویانی که این روزها مشغول به تحصیل در دانشگاه های کشور می باشند، چیست؟

واقعیت آن است که جوانان ما از هوش و استعداد فراوانی برخوردارند، این مطلبی است که در طول سالیان فعالیت ام در دانشگاه بارها آن را آزموده ام. اما متاسفانه امروزه اغلب آنها فاقد انگیزه های لازم هستند که به نظر می رسد به دلیل عدم وجود و یا ابهام در چشم انداز اشتغال و زندگی آینده ایشان است. این امری است که می بایست مورد توجه سیاست گذاران و تصمیم گیران در سطح کلان قرار گیرد. عدم وجود انگیزه در دانشجویان در نهایت به عدم توسعه در اقتصاد و وابستگی بیشتر کشور منجر خواهد شد، امری که به طور قطع مورد علاقه هیچ کشوری نیست و می بایست با برنامه ریزی بلند مدت و رفع ابهامات موجود با آن مقابله نمود.

 

ارزیابی کلی شما از صنعت جوشکاری ایران چیست؟

خوشبختم که در پاسخ به سوال شما ابراز نمایم که صنعت جوشکاری ایران پس از انقلاب از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار بوده است. پیشتر تعداد اندکی از شرکت ها در حوزه های گوناگون جوشکاری فعال بوده اند اما در حال حاضر این تعداد افزایش قابل ملاحظه ای یافته است. این پیشرفت به حدی بوده است که به جرات می توانم عرض کنم که در حال حاضر صنعت جوشکاری ما از صنعت ریخته گری پیشرفته تر است و این باعث خرسندی فراوان است. از جمله عوامل موثر بر این پیشرفت، نیازهای حاصل از جنگ تحمیلی و نیز راه اندازی منطقه گازی عسلویه بود. به عنوان مثال جوشکاری زیر آب در دوران جنگ رشد قابل ملاحظه ای نمود زیرا که مورد نیاز بود و همچنین نیاز به تخصص های گوناگون مورد نیاز در منطقه عسلویه موجب انجام فعالیت های خوبی شد که در نهایت به پیشرفت صنعت جوشکاری ایران منجر گردید.

این امر به نوعی بیانگر وظایفی است که بر عهده دولت می باشد، به این ترتیب که دولت به جای ورود به زمینه های خرد، می تواند با تعریف پروژه های کلان در سطح ملی و ارائه پشتیبانی های لازم زمینه رشد صنایع گوناگون به ویژه در بخش خصوصی را فراهم آورد. رشدی که می تواند ارزش افزوده قابل ملاحظه ای را برای آن بخش و کشور به ارمغان آورد.

 

با عنایت به سوابق فعالیت های جنابعالی و به خصوص همکاری تان با بخش های مختلف صنعت، وضعیت کیفی مجموعه ها و سازه های جوشکاری شده را چگونه ارزیابی میكنید؟ به نظرتان چه اقداماتی مورد نیاز است؟

به نظر من مشکل موجود در این زمینه عدم رعایت دقیق و کامل استانداردهای جوشکاری و بازرسی است. هنگامی که الزامات کیفی در ساخت سازه های جوشی رعایت نمی شوند، نتیجه آن اتفاقات ناگواری است که به هنگام وقوع زلزله ها شاهد آن هستیم. اولین و شاید مهمترین موضوع در این زمینه آموزش و تایید صلاحیت نیروی انسانی است. از جمله این نیروها، مدیرانی است که می بایست آگاه بوده و تعهد عملی به بهبود مستمر کیفیت داشته باشند.

 

در صورت صلاحدید در خصوص شرایط خانوادگی خود بفرمایید.

بنده متاهل هستم، خانواده ای مذهبی دارم، دارای دو فرزند هستم. دخترم فارغ التحصیل رشته مهندسی معماری و پسرم نیز دانشجوی کارشناسی ارشد معماری است.

 

جناب آقای دکتر حلوایی، از زمانی که جهت این گفتگو اختصاص دادید تا مهندسان و متخصصان جوشکاری و ریخته گری بهتر سوابق و نظرات حضرتعالی را بشناسند، سپاسگزاری نموده و از طرف پایگاه ولدیکا و نیز تمامی مخاطبان برای تان آرزوی تندرستی، شادکامی و توفیق هرچه بیشتر در خدمت به ایران عزیزمان داریم

من نیز از پایگاه ولدیکا به خاطر فرصتی كه در اختیار من قرار داده اند، سپاسگزاری نموده و برای آن مجموعه آرزوی موفقیت روزافزون دارم.