دات نت نیوک
X
GO

کتاب اصول محاسبه و طراحی جوش

کتاب اصول محاسبه و طراحی جوش ترجمه و تالیف جناب آقای مهندس محمدرضا پاک منش منتشر شده و در دسترس دانشجویان، مهندسان و سایر علاقمندان رشته های مهندسی جوشکاری، مهندسی مکانیک و مهندسی عمران قرار دارد. این کتاب در یکهزار نسخه و توسط انتشارات ابجد، در سال 1389 به چاپ رسیده است.

 

پیشگفتار مولف

قسمت اعظم مجموعه پیش رو ترجمه بخش هایی از کتاب طراحی سازه های جوشکاری شده اثر بلاجت می باشد که در برخی موضوعات برای تکمیل مطالب از مراجع معتبر دیگر نیز استفاده شده است. استانداردهای مورد استفاده در این مجموعه از متداول ترین استانداردها در علم مهندسی جوشکاری، یعنی سازمان بین المللی استانداردسازی (ISO) و انجمن جوشکاری امریکا (AWS) می باشد. این استانداردها همه ساله و یا هر چند سال یک بار با جمع آوری نتایج آزمون ها، مشاهدات و تجربیات به دست آمده از پروژه های مختلف مورد بازبینی قرار می گیرد تا ضمن حفظ الزامات فنی و کیفی در ساخت و سازهای ایمن، از نظر اقتصادی نیز بهینه باشند.

در اینجا سعی شده تا از اخرین تاریخ انتشار موجود این استانداردها، استفاده گردد. در ترجمه ها نیز سعی شده است از میان واژه های معمول که توسط مترجمین و مولفین کتاب های مختلف در این زمینه به کار گرفته شده است، مناسب ترین و کاربردی ترین واژه های انتخاب گردد. در ضمن به این دلیل که اکثر اصطلاحات و لغات فنی به کار رفته در این صنعت به صورت انگلیسی می باشد، لغات تخصصی در متن بلافاصله زیرنویس گردیده است.

فصل اول و دوم این کتاب شامل مطالب پایه است که به موضوع سازه های فلزی و مبانی خواص مکانیکی مواد در طراحی اشاره دارد. در این فصول ضمن مطالعه انواع سازه های فلزی و اعضای سازه ای به بیان نحوه بارگذاری بر آنها پرداخته می شود و برای روشن شدن موضوع رفتار مواد تحت بارگذاری های متداول و شکست های مربوطه مورد مطالعه و تحلیل قرار می گیرد.

فصل های سوم تا ششم فصولی کاربردی هستند. در فصل سوم سعی شد انواع اتصالات جوش، انواع جوش و نیز رفتار و روش طراحی آنها بطور کامل بررسی گردد. با توجه به اینکه در اتصالات سازه های فلزی استفاده از جوش گوشه ای و جوش شیاری بیشترین کاربرد را دارد، تکیه این بخش بر این دو نوع جوش می باشد.

در فصل چهارم نقشه خوانی جوش بر اساس استانداردهای رایج در صنایع کشور بیان می شود. در فصل پنجم قواعد متداول در طراحی مورد مطالعه و تحلیل قرار می گیرد. در فصل ششم تنش های مجاز در انواع جوش معرفی شده و محاسبات جوش در سازه های جوشکاری شده تحت انواع بارگذاری استاتیکی انجام گرفته است. در ادامه این فصل با توجه به اینکه بسیاری از سازه ها تحت بارهای تناوبی قرار دارند، تاثیر نوع اتصال جوشی بر رفتار خستگی بررسی گردیده و طراحی و بارگذاری های پیچیده مورد مطالعه قرار می گیرند.

با عنایت به عنوان کتاب، سعی شده است که مطالب اصلی با بحث و تفسیر و همراه با اشکال گویا به انضمام مثال های موثر در تفهیم مطلب بیان شود. اگرچه کوشش شد در آوردن مطالب حاشیه ای جانب اختصار رعایت شود. همچنین در بیان مطالب تلاش شد با ارتباط دادن موضوعات با کاربرد آنها در درک موضوع و کسب یک دیدگاه علمی – کاربردی کمک شود.

در انتهای هر فصل مسائلی درج گردیده است تا علاقمندان با انجام آنها، فراگیری خود را وسعت بخشند. این کتاب تمامی سرفصل های درس اصول محاسب و طراحی جوش را پوشش می دهد. هرچند کتاب مذکور مربوط به رشته مهندسی جوشکاری می باشد، با این وجود سایر رشته های فنی و مهندسی نیز می توانند از کتاب استفاده نمایند. متن کتاب بارها به صورت علمی تدریس شده و تجربیات به دست آمده، مفید بودن مطالب و تسلسل ارائه آنها را اثبات رسانیده اند. با این وجود بی تردید نخستین چاپ این کتاب خالی از اشکال نیست و بدین وسیله از تمامی خوانندگان به ویژه اساتید محترم دانشگاه و صاحب نظران درخواست می گردد تا با ارائه نقطه نظرات خود، اینجانب را در پربار کردن و غنای محتوای نشرهای بعدی یاری دهند.

در پایان خدا را سپاس می گویم که بدون یاری اش انجام آن غیرممکن بود. به ثمر رسیدن این کتاب حاصل مساعدت آقای مصطفی کلانی ریاست محترم دانشگاه علمی - کاربردی علویجه، سرکار خانم الهه باقری معاونت محترم آموزشی و آقای مهندس احسان آقایی، مدیریت گروه مکانیک این دانشگاه می باشد. نظرات اساتید محترم داور آقای پروفسور احمد ساعتچی و آقای دکتر مرتضی شمعانیان از اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان، نیز بر غنای این مجموعه افزوده است که در این قسمت برخود لازم می دانم از ایشان تشکر و قدردانی کنم. همینجا جا دارد از آقای مهندس وحید یگانه و دیگر همکاران و دوستانی که در آماده کردن این مجموعه راهنمای بنده بوده اند، سپاسگزاری ننمایم. توفیق هرچه بیشتر ایشان را در عرصه علمی کشور از خداوند بزرگ مسئلت دارم.

 

مقدمه فنی

یک سازه فلزی مجموعه ای از اعضای باربر ساخته شده از ورق یا مقاطعی است که به کمک اتصالات به یکدیگر متصل می شوند. ورق ها و مقاطع تولیدات کارخانه ای هستند که اغلب رفتاری در حد انتظار از خود نشان می دهند. موضوعی که باعث نگرانی می باشد، چگونگی رفتار اتصالات است. جوشکاری اقتصادی ترین و پرکاربردترین روش اتصال دائمی در ساخت سازه های فلزی و تجهیزات مختلف است که کاربرد وسیعی در صنایع ساختمان، خودروسازی، کشتی سازی، هوافضا، راکتورهای هسته ای و نیز نفت و گاز و صنایع مربوطه دارد. آمار جهانی نشان می دهد که بسیاری از خرابی ها ناشی از مکانیزم های تغییرشکل پلاستیک، شکست، خستگی، خزش و خوردگی در نواحی اتصالات سازه ها و تجهیزات است. لذا اطمینان از طراحی و اجرای صحیح اتصالات جوشکاری شده دارای اهمیت فوق العاده می باشد.

جوشکاری عبارت از اتصال دو قطعه فلزی یا غیرفلزی به یکدیگر در اثر عوامل خارجی نظیر حرارت و فشار است. امروزه در دنیا جوشکاری به صورت یک علم پیشرفته و موثر در خدمت صنایع درآمده است. رشد و شکوفایی صنعت کشور در این زمینه تنها در سایه ارتقای سطح آگاهی دست اندر کاران صنعتی کشور از دانش فنی جوشکاری روز دنیا میسر می باشد.

اکثر ضوابط و مقررات جوشکاری موجود بطور پراکنده در نشریات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، مقررات ملی ساختمان و غیره ارائه شده است. اما تا کنون به رغم تلاش های صورت گرفته نیاز به مجموعه ای جامع در این موضوع با استفاده از دلایل و شواهد معتبر به قوت خود باقی است. هدف اصلی از تالیف مجموعه حاضر کمک به درک عملکرد اتصالات فلزی جوشکاری شده به روش های قوسی، چگونگی طراحی و محاسبه جوش و نیز رفتار سازه های جوشکاری شده تحت انواع بارگذاری مختلف می باشد. در این راستا بخش های گوناگون این اثر به گونه ای آماده شده است که مفاهیم علمی را به سادگی انتقال داده و خودآموزی برای دانشجویان و نیز مناسب مرور دانش آموختگان باشد.

ارتباط تنگاتنگ میان جنبه های تئوری و کاربردی در این اثر می تواند برای طراحان، سازندگان، بازرسان و بهره برداران تاسیسات در زمینه های مختلف از جمله سازه های صنعتی شهری مفید باشد. توالی مطالب کتاب بر مبنای دانسته های قبلی دانشجویان رشته مهندسی جوشکاری تنظیم گردیده و بر این اساس برای استفاده کامل از مطالب این مجموعه دانش عمومی از خواص مکانیکی مواد، علم استاتیک و مقاومت مصالح و همچنین آشنایی با فرایندهای مختلف جوشکاری لازم است. اگرچه سعی شده مفاهیم پایه ای لازم از دیدگاه طراحی به اختصار توضیح داده شود.


امید است که با استقبال و حمایت فراگیران و شاغلان محترم این رشته از کتب و مقالات جوشکاری و بازرسی منتشر شده، زمینه و انگیزه فعالیت هر چه بیشتر مولفان و مترجمان محترم فراهم آمده تا بیش از پیش شاهد تالیف و ترجمه کتب و مجموعه مقالات مطرح در زمینه های گوناگون علم مهندسی جوشکاری به زبان پارسی باشیم.

 

« با حمایت از حقوق پدیدآورندگان آثار، به توسعه نشر علوم و فنون پارسی یاری رسانیم. »